Έτσι σας κλέβουν χρόνο οι δημοσιογράφοι
Την τελευταία δεκαετία και με αφορμή τη χρεοκοπία της χώρας, κάποια στιγμή πίστεψα πως έσπασε το απόστημα που λέγεται ελληνική δημοσιογραφία. Ένα απόστημα του οποίου υπήρξα μέρος για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα κι έτσι είδα τα πάντα από το "μηχανοστάσιο" που λένε...
Δεν ξέρω αν το έχετε συνειδητοποιήσει αλλά είναι εκπληκτικό το πόσο χρόνο σας κλέβουν οι δημοσιογράφοι. Και λέω "σας κλέβουν" διότι υπήρξα και παραμένω ένας τέτοιος καθώς αν μπεις σε αυτό το χορό, δεν σταματάς να χορεύεις ποτέ στον τρόπο με τον οποίο βλέπεις την καθημερινότητα.
Όσοι σπουδάσαμε αυτό το αντικείμενο (ίσως όχι όλοι) αρχικά είχαμε έναν ρομαντισμό ιδιαίτερο και μας διακατείχε ένας κάποιος ιδεαλισμός ότι "εμείς θα αλλάξουμε τα πράγματα". Οι ψευδαισθήσεις όμως κατέρρευσαν με πάταγο.
Θυμάμαι τον καιρό που εργαζόμουν σε έναν από τους κορυφαίους δημοσιογραφικούς ομίλους, την κουβέντα που είπε στην αίθουσα σύνταξης ο εκδότης: "Και μην ξεχνάτε ποτέ πως τα κείμενα σας είναι η σαλάτα δίπλα από τη διαφήμιση που βάζουμε στο έντυπο".
Πραγματικά ο άνθρωπος αυτός άθελά του μου άνοιξε τα μάτια με λίγο βίαιο τρόπο. Πολύ σύντομα αντιλήφθηκα πως αν και η πένα μου δεν περνούσε απαρατήρητη, ποσώς ενδιέφερε το ευρύ κοινό αλλά και τον ίδιο τον όμιλο σε σχέση με το τι μπορεί να έγραφα ή να πίστευα.
Όλοι είναι αναλώσιμοι σε αυτό το χώρο. Όπως και σε άλλους αλλά ειδικά στη δημοσιογραφία το θέμα είναι να ξέρεις να κάνεις copy paste με τέτοιο τρόπο ώστε να μην σε πάρουν χαμπάρι.
Η διαφορά μεταξύ δημοσιογραφίας και προπαγάνδας
Υπήρξε μια εποχή επί αρκετές δεκαετίες όπου η αρθρογραφία είχε τέτοια δύναμη ώστε να μπορεί να ρίξεις ακόμη και κυβερνήσεις. Ταυτόχρονα η έννοια της δημοσιογραφίας βρισκόταν κυριολεκτικά μέσα δύο μόνο λέξεις όπως έλεγε στη σχολή ο καλός μου καθηγητής Μ.Δεληπέτρος: "Πας εκεί".
Δηλαδή ρεπορτάζ. Δηλαδή κάτι που είδες με τα μάτια σου και το κατέγραψες. Οτιδήποτε άλλο δεν είναι δημοσιογραφία.
Ίσως να μην το γνωρίζετε αλλά στις μέρες μας και σε όλα τα δημοσιογραφικά site οι ειδήσεις είναι κοινής λήψεως. Όλοι δηλαδή παίρνουν το 80% των θεμάτων τους από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων το οποίο ελέγχεται από την εκάστοτε κυβέρνηση.
Το μόνο που αλλάζει στη συνέχεια από μέσο σε μέσο είναι ο τίτλος της είδησης (κι αυτός όχι πάντα). Πάρτε στην τύχη μια είδηση, και κάντε αναζήτηση στη Google και θα καταλάβετε.
Δηλαδή μιλάμε για κεντρικά κατευθυνόμενη κρατική ενημέρωση. Το υπόλοιπο κομμάτι είναι τόσο λίγο και τόσο φτηνής ποιότητας που δεν αξίζει τον κόπο να ασχολείται κάποιος.
Και σε αυτά τα θέματα όμως η συνολική οπτική υπό την οποία γίνονται τα θέματα, είναι "σπέρμα, δάκρυα και αίμα". Θέματα δηλαδή που να προκαλούν τον εντυπωσιασμό στον τίτλο και να τραβούν πρόσκαιρα την προσοχή του αναγνώστη.
Έτσι, μέσω της υπερπληροφόρησης το ανθρώπινο μυαλό αδυνατεί να κρίνει το πραγματικά σημαντικό από το ασήμαντο και με τον τρόπο αυτό, όλα στη σκέψη σας γίνονται πουρές.
Με την υπερπληροφόρηση και τον τεράστιο όγκο άχρηστων ειδήσεων στην ουσία τους, οι κρατικές δομές εξουσίας δεν έχουν ανάγκη ούτε τη λογοκρισία, ούτε την παραπληροφόρηση. "Σας έχουν" ήδη, που θα λέγαμε λαϊκά...
Πώς δουλεύει ο μηχανισμός
Υπάρχουν φατρίες συμφερόντων που συνδέονται με επιχειρηματίες, πολιτικούς και δημοσιογράφους. Θα πει κάποιος "σιγά το νέο". Όμως υπάρχουν κι εκείνοι που δεν έχουν πάρει χαμπάρι το παραμικρό και είναι η πλειοψηφία του κοινού όπως φαίνεται εκ του αποτελέσματος και σε αυτούς απευθύνεται κυρίως αυτό το κείμενο.
Προ δεκαετιών μπορούσες να παρατηρήσεις στο φόντο των δηλώσεων κάποιου ισχυρού πολιτικού, να βρίσκεται κάποιος επιχειρηματίας που προσδοκούσε κάποιο όφελος από τη σχέση αυτή.
Στις μέρες μας είναι εύκολο να παρατηρήσεις πόσο έχουν αντιστραφεί οι όροι. Ο επιχειρηματίας κάνει δηλώσεις και στο βάθος με χαμόγελα προσκυνημένου γλύφτη όλο και κάποιος πολιτικός περιμένει την εύνοιά του.
Οι δημοσιογράφοι σε όλο αυτό είναι απλώς εκτελεστικά όργανα. Ακόμη και αυτοί που μοιάζουν υπεράνω υποψίας. Ειδικά αυτοί και πρόκειται για τους πλέον επικίνδυνους καθώς έχουν το ταλέντο να ενδύονται το μανδύα της σοβαρότητας με πειστικό τρόπο.
Χονδρικά μιλώντας, υπάρχουν δύο - τρεις φατρίες στη χώρα οι οποίες εξυπηρετούν τα συμφέροντα της κάστας τους, με τη συνδρομή των πολιτικών ομίλων που χρηματοδοτούν και προωθούν οι δικοί τους δημοσιογράφοι.
Τα περισσότερα ΜΜΕ έχουν δημοσιεύσεις κατά παραγγελία που ξεπλένουν ακόμη και εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου (εγώ ο ίδιος έχω πάρει συνέντευξη lifestyle από παιδόφιλο που υπήρξε πρόεδρος μεγάλου τραπεζικού ομίλου, γιατί έτσι μου ζητήθηκε από τον τότε εκδότη λέγοντας μου: "Τώρα που το ξέχασε ο κόσμος είναι καιρός να τον αποκαταστήσουμε στην κοινή γνώμη. Είναι καλός άνθρωπος στο βάθος...").
Για ιδεολογία καλύτερα να μη μιλήσουμε γιατί το πράγμα είναι για γέλια.
Πώς να αντιμετωπίζετε τα δελτία ειδήσεων
Καταρχάς μην παρακολουθείτε τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων. Η μασημένη τροφή είναι κακής ποιότητας. Προτιμήστε την ανάγνωση των θεμάτων από ιστοσελίδες αντί την παθητική ακρόαση της προπαγάνδας.
Στη συνέχεια μην πιστεύετε τίποτε απολύτως πριν το διαβάσετε από τουλάχιστον δύο διαφορετικές πηγές. Πέραν των ειδήσεων του ελεύθερου ρεπορτάζ (π.χ. καταστροφές, ληστείες κλπ) τα υπόλοιπα έχουν σαφή γραμμή την οποία θα μπορέσετε με ευκολία να διακρίνετε αν κάνετε ανάγνωση του ίδιου θέματος από διαφορετικό όμιλο (πολιτικά προσκείμενο στον "αντίπαλο" χώρο).
Κάπου στη μέση των δύο δημοσιευμάτων ίσως διακρίνετε κάποια κομμάτια της αλήθειας. Αν το κάνετε συστηματικά, θα εκπαιδεύσετε τον εαυτό σας να διαβάζει πίσω από τις λέξεις.
Το καλύτερο φυσικά θα ήταν να μην ασχολείστε με ειδήσεις αλλά να παράγετε. Αλλά αυτό είναι κάτι τελείως διαφορετικό για το οποίο μιλήσαμε σε προηγούμενο "επεισόδιο".
Όσοι είστε εθισμένοι στην παρακολούθηση των τηλεοπτικών ΜΜΕ ακόμη και μετά τα όσα έχουν συμβεί την τελευταία δεκαετία, δοκιμάστε να απεξαρτηθείτε. Θα ανακαλύψετε έναν καινούργιο κόσμο.
Έχετε πολύ σπουδαία πράγματα να κάνετε από το να ασχολείστε με "ειδήσεις", "σκάνδαλα", "διαξιφισμούς" και τέτοιες τρίχες. Μη χάνετε χρόνο λοιπόν...
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου